Namangan pedagogika instituti talabasi | Ijtimoiy ish yo‘nalishida tahsil olayotgan faol qiz | Volontyor va ilmiy maqolalar muallifi | Oila va xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlashga intiluvchi izlanuvchan talaba
Qisqacha ma’lumot
To‘liq ismi: Ibrohimova Dilafruz Xasanboy qizi
Tug‘ilgan sanasi va joyi: 2007-yil 25-aprel, Farg‘ona viloyati, Yozyovon tumani
Yashash joyi: Farg‘ona viloyati, Yozyovon tumani
Ta’limi: Yozyovon tumanidagi 1-, 3- va 10-sonli maktablarda tahsil olgan; hozirda Namangan pedagogika instituti 2-bosqich talabasi
Yo‘nalishi: Ijtimoiy ish
Faoliyati: volontyorlik, ilmiy maqola va tezislar yozish, ijtimoiy tashabbuslar
Asosiy maqsadi: oilaviy nizolar, tazyiq va ajrimlarning oldini olishga ko‘maklashadigan, oilalarni qo‘llab-quvvatlaydigan malakali ijtimoiy soha mutaxassisi bo‘lish
Biografiya
Ibrohimova Dilafruz Xasanboy qizi — ijtimoiy ish, volontyorlik, ilmiy izlanish va jamiyatdagi dolzarb muammolarga befarq bo‘lmaslikni o‘z faoliyatining muhim yo‘nalishlariga aylantirib kelayotgan yoshlardan biridir.
U 2007-yil 25-aprel kuni Farg‘ona viloyati, Yozyovon tumanida tug‘ilgan va hozirda ham shu tumanda istiqomat qiladi.
Dilafruz Yozyovon tumanidagi 1-, 3- va 10-sonli maktablarda tahsil olgan. Bugungi kunda esa Namangan pedagogika institutining 2-bosqich talabasi sifatida Ijtimoiy ish yo‘nalishida o‘qimoqda.
Uning ijtimoiy faoliyati maktab davridayoq boshlangan. Ayniqsa, 9-sinfdan boshlab insonlarga yordam berish va volontyorlik faoliyatiga qiziqa boshlagani uning keyinchalik Ijtimoiy ish yo‘nalishini tanlashiga ham mazmunan yaqin turadi.
Maktab davridagi ta’limi
Dilafruz Yozyovon tumanidagi 1-, 3- va 10-sonli maktablarda tahsil olgan.
Turli maktab muhitlarida o‘qish unga yangi insonlar, turli jamoalar va har xil ta’lim sharoitlariga moslashish tajribasini bergan.
Bu davr uning bilim olish bilan birga insonlar bilan muloqot qilish, ularning ehtiyojlarini tushunish va jamoaviy faoliyatga qiziqishining shakllanishida muhim bosqich bo‘lgan.
Volontyorlikka ilk qadamlari
Dilafruz o‘z faoliyatini 9-sinfdan boshlab volontyorlik orqali boshlaganini ta’kidlaydi.
Uning uchun volontyorlik — shunchaki tadbirda qatnashish emas, balki boshqalarga foyda keltirish, insonlarga yordam berish va jamiyatdagi muammolarga befarq bo‘lmaslikdir.
Maktab davridayoq shakllangan ana shu qiziqish keyinchalik uning oliy ta’lim yo‘nalishi bilan ham uyg‘unlashgan.
Namangan pedagogika institutidagi ta’limi
Bugungi kunda Dilafruz Namangan pedagogika institutida 2-bosqich talabasi sifatida tahsil olmoqda.
Uning mutaxassislik yo‘nalishi — Ijtimoiy ish.
Bu yo‘nalish jamiyatdagi turli ijtimoiy muammolarni o‘rganish, yordamga ehtiyoj sezadigan inson va oilalarni qo‘llab-quvvatlash, ijtimoiy moslashuv va farovonlikka ko‘maklashish bilan bog‘liq.
Dilafruz ham kelajakdagi kasbiy maqsadlarini ayniqsa oila, xotin-qizlar va ijtimoiy himoya masalalari bilan bog‘lamoqda.
Ijtimoiy ishga munosabati
Dilafruz uchun ijtimoiy ish oddiy kasb emas.
U bu sohani insonlarning og‘ir vaziyatlardan chiqishiga yordam berish, oilalarni qo‘llab-quvvatlash va turli ijtimoiy muammolarning oldini olish imkoniyati sifatida ko‘radi.
Ayniqsa xotin-qizlarga nisbatan tazyiq, oilaviy nizolar va ajrimlar kabi masalalar uni chuqur o‘ylantiradi.
Shu sababli u kelajakda aynan shunday muammolar bilan ishlay oladigan kuchli mutaxassis bo‘lishni maqsad qilgan.
Ilmiy izlanishlari
Dilafruz ilmiy faoliyatga ham qiziqadi.
Taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, u yozgan ilmiy maqola va tezislar indekslangan jurnallarda chop etilgan.
Maqolalarning aniq nomlari, soni va nashrlarning nomlari ko‘rsatilmaganligi sababli maqolada bu borada qo‘shimcha ma’lumot kiritilmadi.
Shunga qaramay, ilmiy maqola va tezislar yozish uning o‘z mutaxassisligini faqat amaliy emas, ilmiy jihatdan ham o‘rganishga intilayotganini ko‘rsatadi.
Maqola va tezis yozish tajribasi
Ilmiy maqola yozish insondan mavzuni chuqur o‘rganish, manbalarni tahlil qilish va fikrlarni tartibli bayon etishni talab qiladi.
Dilafruz uchun bu jarayon o‘z mutaxassisligiga oid masalalarni chuqurroq anglash imkoniyatidir.
Bunday tajriba kelajakda oliy ta’lim va ilmiy faoliyatni davom ettirish uchun ham muhim poydevor bo‘lishi mumkin.
“Voice Up — Fikringni ber” tadbirlaridagi ishtiroki
Dilafruz viloyatlarda o‘tkazilgan “Voice Up — Fikringni ber” nomi bilan taqdim etilgan tadbirlarda qatnashib, faxrli natijalarga erishganini qayd etadi.
Taqdim etilgan ma’lumotlarda tadbirlarning aniq bosqichi, yo‘nalishi va egallangan o‘rinlari ko‘rsatilmaganligi sababli maqolada qo‘shimcha natijalar kiritilmadi.
Bunday maydonlarda ishtirok etish yoshlarning o‘z fikrini ochiq ifodalashi, ijtimoiy mavzularga munosabat bildirish va jamoat oldida o‘z pozitsiyasini himoya qilish ko‘nikmalarini rivojlantiradi.
Oila — eng katta tayanch
Dilafruzning hayotida eng katta ta’sir ko‘rsatgan insonlar — ota-onasi va oilasi.
U ota-onasining uning o‘qishga kirishi, ilm bilan shug‘ullanishi va o‘z ustida ishlashi uchun ko‘rsatgan ko‘magi va sabog‘ini alohida qadrlaydi.
Dilafruz uchun oilaning qo‘llab-quvvatlashi faqat moddiy yoki tashkiliy yordam emas.
Bu — o‘ziga ishonish, maqsad sari davom etish va qiyinchiliklardan qo‘rqmaslik uchun kuch beradigan ma’naviy tayanchdir.
Ota-onadan olingan saboq
Dilafruz ota-onasining unga bergan tarbiyasi va ishonchini hayotidagi katta maktablardan biri deb biladi.
Ularning mehnati va qo‘llab-quvvatlashi unga imkoniyatlarning qadriga yetish va o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlar uchun mas’uliyat bilan harakat qilish zarurligini o‘rgatgan.
Bu tajriba uning hayotga nisbatan shukronalik bilan qarashida ham namoyon bo‘ladi.
Hayotiy shiori
Dilafruzning hayotiy qarashi quyidagi fikrda ifodalanadi:
“Orzularimiz sari dadil qadam tashlab, qiyinchiliklardan qo‘rqmaymiz. Har bir kunimizni yangi imkoniyatga aylantirib, katta maqsadlarimizga albatta erishamiz.”
Bu fikr uning kelajakka umid bilan qarashi va qiyinchiliklarni to‘siq emas, tajriba sifatida qabul qilishga intilishini ko‘rsatadi.
Har bir kun — yangi imkoniyat
Dilafruz uchun har bir yangi kun insonning o‘z hayotida o‘zgarish qilishiga imkon beradi.
Kecha bajarilmagan ishni bugun boshlash, yangi bilim olish yoki biror imkoniyatni sinab ko‘rish mumkin.
Shu sababli u yoshlarni har bir kunning qadriga yetishga va vaqtni maqsadli sarflashga chaqiradi.
Qiyinchiliklardan qo‘rqmaslik
Dilafruz katta maqsadlar sari yo‘lda qiyinchiliklar bo‘lishini tabiiy deb biladi.
Muhimi, murakkab vaziyat sabab harakatni to‘xtatib qo‘ymaslik.
Uningcha, inson qiyinchilikdan o‘tgan sari tajriba va sabr orttiradi.
Ana shu tajriba keyingi sinovlarda yanada mustahkam bo‘lishga yordam beradi.
Bo‘sh vaqti
Dilafruz bo‘sh vaqti kam bo‘lishini qayd etadi.
U 10-banddagi javobida vaqtini qanday taqsimlashi haqida ayrim jumlalarni keltirgan bo‘lsa-da, matnning bir qismi noaniq berilgan.
Aniq tushunarli bo‘lgan jihat shuki, u bo‘sh vaqtini oilasi bilan o‘tkazishga ham ahamiyat beradi.
Noaniq qism bo‘yicha qo‘shimcha faoliyat taxmin qilinmadi.
Oila bilan vaqt o‘tkazish
Dilafruz uchun oila bilan o‘tkazilgan vaqt katta ma’naviy ahamiyatga ega.
O‘qish, ilmiy faoliyat va boshqa mas’uliyatlar orasida yaqin insonlar bilan suhbatlashish va ularning yonida bo‘lish insonning ruhiy muvozanatini saqlashga yordam beradi.
U oilani o‘z hayotidagi eng muhim tayanchlardan biri deb bilishi sabab, imkon topganida yaqinlariga vaqt ajratishga intiladi.
Yetakchilik haqidagi qarashi
Dilafruzning fikricha, yetakchilikning muhim shartlaridan biri — har bir ishga yuksak mas’uliyat va samimiy ishonch bilan yondashish.
U rahbarning faqat vazifa berishi emas, o‘zi ham ishga chin dildan yondashishi muhim deb hisoblaydi.
Jamoa rahbarning o‘z ishiga munosabatini sezadi.
Agar rahbar mas’uliyatli va samimiy bo‘lsa, bu jamoaning umumiy muhitiga ham ijobiy ta’sir qilishi mumkin.
Mas’uliyat
Dilafruz uchun mas’uliyat insonning o‘z zimmasiga olgan ishini oxirigacha yetkazishga bo‘lgan munosabatidir.
U ijtimoiy sohada ayniqsa mas’uliyat muhim deb hisoblaydi.
Chunki bu sohadagi qaror va yondashuvlar insonlarning hayotiga bevosita ta’sir qilishi mumkin.
Shu sababli kelajakdagi mutaxassis har bir ishga jiddiy va ehtiyotkor yondashishi kerak.
Samimiy ishonch
Dilafruz yetakchilikda va insonlar bilan ishlashda samimiylikni ham qadrlaydi.
Ayniqsa ijtimoiy ish sohasida yordamga ehtiyoj sezayotgan inson bilan muloqot qilganda uning holatini chin dildan tushunishga harakat qilish muhim.
Sun’iy yoki rasmiy munosabatdan ko‘ra, insoniy yondashuv ko‘proq ishonch uyg‘otadi.
Sabr
Dilafruz tengdoshlari undan sabrni o‘rganishlari mumkin deb hisoblaydi.
Har bir maqsad tez amalga oshmaydi.
Ba’zan inson uzoq kutishi, mehnat qilishi va bir necha bor qiyinchilik bilan yuzlashishi mumkin.
Sabr ana shunday vaziyatlarda maqsadni unutmaslikka yordam beradi.
Shukronalik
Dilafruz boshqalarga ulashishni istaydigan yana bir muhim jihat — shukr qilish.
Uningcha, mavjud imkoniyat, oila va ta’limni qadrlash insonni hayotiga boshqacha qarashga o‘rgatadi.
Shukronalik insonni harakatsiz qilmasligi, aksincha berilgan imkoniyatlardan yaxshiroq foydalanishga undashi kerak.
E’tiborli bo‘lish
Dilafruz boshqalar undan e’tiborli bo‘lishni ham o‘rganishlari mumkin deb hisoblaydi.
Ijtimoiy ishda e’tibor ayniqsa katta ahamiyatga ega.
Ba’zan insonning aytgan birgina gapi yoki xatti-harakatidagi kichik o‘zgarish uning katta muammoga duch kelganidan darak berishi mumkin.
E’tiborli mutaxassis bunday belgilarni o‘z vaqtida payqay oladi.
Xotin-qizlarga nisbatan tazyiq masalasi
Dilafruz kelajakdagi faoliyatini jamiyatdagi dolzarb muammolardan biri — xotin-qizlarga nisbatan tazyiq masalasi bilan bog‘lashni istaydi.
Uning fikricha, bugungi kunda ayrim oilalarda tazyiq va nizolar ko‘payib, bu holat ajrimlarga olib kelmoqda.
Dilafruz kelajakda bunday vaziyatlarni erta aniqlash, oilalarga to‘g‘ri maslahat va ijtimoiy ko‘mak ko‘rsatish orqali muammolarning chuqurlashib ketishining oldini olishga hissa qo‘shishni istaydi.
Oilaviy ajrimlarning oldini olish
Dilafruzning eng katta kasbiy maqsadlaridan biri — oilaviy ajrimlarning oldini olishga yordam berish.
U oilaviy muammolarga faqat natija yuz bergandan keyin emas, iloji boricha oldindan e’tibor qaratish kerak deb hisoblaydi.
Nizo sabablarini tushunish, tomonlarni tinglash, professional mutaxassislar bilan hamkorlik qilish va zarur ijtimoiy yordamni yo‘lga qo‘yish oilani qo‘llab-quvvatlashda muhim bo‘lishi mumkin.
Oilalarni tiklashga ko‘maklashish
Dilafruz kelajakda oilalar o‘rtasida yuzaga keladigan muammolarni bartaraf etish va imkon qadar oilalarni tiklashga ko‘maklashishni istaydi.
Bu jarayon har bir vaziyatga alohida yondashuvni talab qiladi.
Barcha oilaviy nizolar bir xil sababdan kelib chiqmaydi.
Shuning uchun ijtimoiy soha mutaxassisi insonlarni tinglay olishi, vaziyatni to‘g‘ri tahlil qilishi va zarur hollarda tegishli mutaxassislar bilan hamkorlik qilishi kerak.
Oddiy ijtimoiy xodim bo‘lib qolmaslik maqsadi
Dilafruz kelajakda shunchaki vazifasini bajaradigan oddiy ijtimoiy xodim bo‘lib qolishni istamaydi.
U jamiyatdagi real muammolarga ta’sir qila oladigan, insonlarga amaliy yordam bera oladigan va o‘z sohasida professional darajada rivojlangan mutaxassis bo‘lishni xohlaydi.
Uning bu maqsadi kasbga nisbatan mas’uliyatli munosabatini ko‘rsatadi.
Yoshlar uchun imkoniyatlar
Dilafruz o‘zi tahsil olayotgan muhitda yoshlar uchun ko‘plab imkoniyatlar mavjudligini ta’kidlaydi.
Jumladan, “Besh tashabbus” doirasida chevarlik to‘garagi tashkil etilganini qayd etadi.
Bunday to‘garaklar yoshlarning bo‘sh vaqtini mazmunli o‘tkazishi, yangi hunar o‘rganishi va o‘z qobiliyatlarini namoyon qilishi uchun imkoniyat yaratadi.
Dilafruz tengdoshlarini ana shunday imkoniyatlardan faol foydalanishga chaqiradi.
Chevarlik to‘garagi
“Besh tashabbus” doirasidagi chevarlik to‘garagi yoshlarning amaliy va ijodiy ko‘nikmalarini rivojlantiruvchi faoliyatlardan biridir.
Dilafruz bunday loyihalarni yoshlar uchun yaratilayotgan imkoniyatlarning misoli sifatida ko‘rsatadi.
Uningcha, imkoniyat mavjud bo‘lsa, undan foydalanish insonning o‘ziga bog‘liq.
Yoshlarning imkoniyatlardan foydalanishi
Dilafruz bugungi yoshlarning oldida o‘qish, yangi hunar egallash, tanlov va loyihalarda qatnashish uchun ko‘plab imkoniyatlar mavjudligini ta’kidlaydi.
Biroq imkoniyatning o‘zi natija bermaydi.
Yosh inson uni ko‘rishi, qadrlashi va undan foydalanishi kerak.
Shu sababli u tengdoshlarini faollikka undaydi.
Yoshlik — eng qimmat davr
Dilafruz yoshlarni yoshlik davrining qadriga yetishga chaqiradi.
Uningcha, yoshlik — bilim olish, yangi yo‘nalishlarni sinab ko‘rish va katta maqsadlar sari tayyorgarlik ko‘rish uchun eng boy imkoniyatlarga ega davrdir.
Bu vaqt ortga qaytmaydi.
Shuning uchun uni mazmunli va maqsadli o‘tkazish kerak.
Vaqtning qadri
Dilafruz yoshlarga vaqtni qadrlashni alohida tavsiya qiladi.
Bugun bekor o‘tgan vaqt ertaga qaytarib olinmaydi.
Aksincha, bugun o‘qilgan kitob, o‘rganilgan ko‘nikma yoki qatnashilgan loyiha kelajakda katta imkoniyatga aylanishi mumkin.
Shuning uchun har kuni hech bo‘lmaganda bitta foydali qadam tashlash muhim.
Bilim olish
Dilafruz yoshlar uchun bilimni eng katta sarmoyalardan biri deb biladi.
Bilim insonning fikrlash doirasini kengaytiradi, mustaqil qaror qabul qilishiga va o‘z kelajagini ongli ravishda shakllantirishiga yordam beradi.
U o‘zining ilmiy maqola va tezislar yozish tajribasi orqali ham bilimga bo‘lgan qiziqishini rivojlantirib kelmoqda.
O‘ziga ishonish
Dilafruz yoshlarni o‘ziga ishonishga ham chaqiradi.
Inson o‘zini doimo “men qila olmayman” degan fikr bilan cheklasa, harakat boshlanmasdan tugaydi.
Ammo birinchi qadam tashlansa, keyingi yo‘l asta-sekin ko‘rina boshlaydi.
Uningcha, harakat qilgan inson oxir-oqibat o‘ziga mos yo‘lni topadi.
“Men uddalay olmayman” demaslik
Dilafruz yoshlar uchun alohida ta’kidlaydigan fikrlardan biri:
“Hech qachon ‘men uddalay olmayman’ demang.”
Uningcha, inson imkoniyatini sinab ko‘rmasdan turib o‘ziga chegara qo‘ymasligi kerak.
Har bir muvaffaqiyat katta qadamdan emas, ko‘pincha juda kichik urinishdan boshlanadi.
Muhimi — harakatni boshlash.
Kichik qadamlarning kuchi
Dilafruzning yoshlar uchun qarashlarida bugungi kichik qadam katta ahamiyatga ega.
Katta maqsad uzoq bo‘lib ko‘rinishi mumkin.
Ammo har kuni unga ozgina yaqinlashib borilsa, vaqt o‘tishi bilan katta masofa bosib o‘tiladi.
Uningcha, aynan muntazam kichik harakatlar katta yutuqlarning boshlanishidir.
Yoshlarga tavsiyasi
Dilafruz yoshlarni bilim olish, imkoniyatlardan foydalanish, o‘ziga ishonish va katta orzulardan voz kechmaslikka chaqiradi.
Uning yoshlarga motivatsion fikri:
“Yoshlik — imkoniyatlarga boy eng qimmat davr. Vaqtning qadriga yeting, bilim oling, o‘zingizga ishoning va katta orzular sari harakat qiling. Bugungi kichik qadam ertangi katta yutuqning boshlanishi bo‘lishi mumkin. Hech qachon ‘men uddalay olmayman’ demang — harakat qilgan inson albatta o‘z yo‘lini topadi.”
Xulosa o‘rnida
Ibrohimova Dilafruz Xasanboy qizi — 2007-yil 25-aprel kuni Farg‘ona viloyati, Yozyovon tumanida tug‘ilgan, bugungi kunda ijtimoiy ish, volontyorlik va ilmiy izlanish yo‘nalishlarida o‘zini rivojlantirib kelayotgan yoshlardan biridir.
U Yozyovon tumanidagi 1-, 3- va 10-sonli maktablarda tahsil olgan. Hozirda Namangan pedagogika institutining 2-bosqich talabasi bo‘lib, Ijtimoiy ish yo‘nalishida o‘qimoqda.
Dilafruzning ijtimoiy faolligi 9-sinfdan boshlab volontyorlik va insonlarga yordam berishga bo‘lgan qiziqish orqali shakllangan.
Taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, uning ilmiy maqola va tezislari indekslangan jurnallarda chop etilgan. Shuningdek, viloyatlarda o‘tkazilgan “Voice Up — Fikringni ber” nomi bilan taqdim etilgan tadbirlarda qatnashib, faxrli natijalarga erishgan.
Dilafruzning hayotidagi eng katta tayanchlardan biri — ota-onasi va oilasi. Ularning uning ta’lim olishi, ilmiy izlanishi va rivojlanishiga bergan ko‘magi Dilafruz uchun katta motivatsiya manbaidir.
Kelajakda u xotin-qizlarga nisbatan tazyiq, oilaviy nizolar va ajrimlarning oldini olish, muammoga duch kelgan oilalarni qo‘llab-quvvatlash hamda ularni tiklashga yordam bera oladigan professional mutaxassis bo‘lishni istaydi.
Dilafruz boshqalarga sabr, shukronalik va e’tiborli bo‘lish fazilatlarini ulashishni istaydi.
U yoshlar uchun yaratilayotgan imkoniyatlarni ham qadrlaydi. Jumladan, “Besh tashabbus” doirasidagi chevarlik to‘garagi kabi tashabbuslarni yoshlarning o‘z qobiliyatlarini rivojlantirishi uchun muhim imkoniyat deb biladi.
Uning hayotiy qarashi:
“Orzularimiz sari dadil qadam tashlab, qiyinchiliklardan qo‘rqmaymiz. Har bir kunimizni yangi imkoniyatga aylantirib, katta maqsadlarimizga albatta erishamiz.”
Yoshlarga qoldiradigan asosiy fikri esa:
“Yoshlik — imkoniyatlarga boy eng qimmat davr. Vaqtning qadriga yeting, bilim oling, o‘zingizga ishoning va katta orzular sari harakat qiling. Bugungi kichik qadam ertangi katta yutuqning boshlanishi bo‘lishi mumkin. Hech qachon ‘men uddalay olmayman’ demang — harakat qilgan inson albatta o‘z yo‘lini topadi.”
