Filolog va pedagog | Shoira va ijodkor | “Jadidlar izdoshi” ko‘krak nishoni sohibasi | Yoshlar va ma’rifat tashabbuslarida faol
Qisqacha ma’lumot
To‘liq ismi: Abdullayeva Beg‘ubor Ruxillayevna
Tug‘ilgan sanasi va joyi: 1998-yil 7-noyabr, Buxoro viloyati, Olot tumani, O‘zbekiston mahallasi, Mayin qishlog‘i
Ta’limi: Buxoro davlat universiteti, filologiya yo‘nalishi, davlat granti asosida tahsil olgan
Mutaxassisligi: filolog, o‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishi
Asosiy faoliyati: pedagogika, she’riyat, ilmiy-ijodiy faoliyat va yoshlar bilan ishlash
Muhim yutuqlari: “Jadidlar izdoshi” ko‘krak nishoni sohibasi, Zulfiya nomidagi davlat mukofoti tuman bosqichining ikki karra 1-o‘rin sohibasi
Hayotiy shiori: “Qalam bo‘lib yoz, she’r bo‘lib yasha.”
Biografiya
Abdullayeva Beg‘ubor Ruxillayevna — o‘zbek tili va adabiyoti, pedagogika, she’riyat, ilmiy-ijodiy izlanish hamda yoshlar bilan ishlash yo‘nalishlarida faoliyat olib borayotgan ijodkor va filologlardan biridir. U 1998-yil 7-noyabrda Buxoro viloyati, Olot tumani, O‘zbekiston mahallasi, Mayin qishlog‘ida bog‘bon oilasida tug‘ilgan.
Uning bolaligi qishloq muhitining samimiyligi, tengdoshlari bilan o‘ynagan “Mehmon-mehmon”, “Xolajonlar” singari bolalik o‘yinlari hamda buvisidan tinglagan ertaklar bilan yodida qolgan.
Beg‘ubor uchun bolalik — shunchaki o‘tib ketgan davr emas, balki uning adabiyot, tasavvur va so‘zga bo‘lgan muhabbatining dastlabki manbalaridan biri hisoblanadi.
Bugungi kunda u o‘zini Vatan, til, adabiyot va ma’rifatga xizmat qilishga intilayotgan ijodkor sifatida ko‘radi.
Bolalik va ilk taassurotlar
Beg‘ubor bolaligini “beg‘ubor fasl” deya ta’riflaydi.
Uning xotiralarida buvijonining ertaklari, qishloq muhiti va bolalik o‘yinlari alohida o‘rin tutadi.
Buvining ertaklarini tinglash bolaning tasavvur olamini kengaytiradi, so‘zning ta’sirini his qilishga yordam beradi. Beg‘uborning keyinchalik adabiyot va she’riyatga yaqinlashishida ana shu bolalik xotiralarining ham ma’naviy o‘rni bor.
Uning ijodida insoniylik, Vatan, milliy qadriyatlar va samimiyat mavzularining uchrashi ham shu muhit bilan uyg‘unlashadi.
Maktab ta’limi
Beg‘ubor 2007-yilda Olot tumanidagi 19-sonli umumiy o‘rta ta’lim maktabining 1-sinfiga qabul qilingan.
U 2016-yilda mazkur maktabni tamomlagan.
Maktab davrida uning hayotida ustozlar muhim o‘rin tutgan. U o‘z ustozlaridan biri sifatida Ra’no Nafasovani alohida eslaydi.
Ta’lim jarayoni doim ham oson kechmagan. Dars mashg‘ulotlari, zarur kitoblarning yetishmasligi va boshqa qiyinchiliklar ham uchragan.
Beg‘ubor aynan shunday jarayonlardan kelib chiqib:
“Mashaqqat, mehnatsiz natijaga yo‘l yo‘q.”
degan qarashga ega bo‘lgan.
Olot kasb-hunar kollejida tahsil olishi
Maktabni tamomlagach, Beg‘ubor 2016–2019-yillar davomida Olot KHKning “Boshlang‘ich ta’lim” yo‘nalishida tahsil olgan.
Bu bosqich uning pedagogik faoliyatga bo‘lgan qiziqishini yanada mustahkamlagan.
Beg‘ubor yoshligidan o‘qituvchilik kasbiga qiziqqan.
Uning ta’limni davom ettirishi va oliy o‘quv yurtiga kirishida onasining qo‘llab-quvvatlashi alohida ahamiyat kasb etgan.
Onasining qo‘llab-quvvatlashi
Beg‘uborning hayotidagi eng muhim tayanchlardan biri — onasi.
U oliy ta’limga kirish yo‘lida onasining ishonchi va qo‘llab-quvvatlashini alohida e’tirof etadi.
Ba’zan insonning o‘ziga bo‘lgan ishonchi pasayishi mumkin, ammo yaqin insonning “sen uddalaysan” degan ishonchi uni yana oldinga undaydi.
Beg‘ubor uchun ota-onasining duosi va yaqinlarining ishonchi hayotidagi muhim ruhiy kuchlardan biri bo‘lib kelgan.
Buxoro davlat universitetidagi ta’limi
2020-yildan Beg‘ubor Buxoro davlat universitetining filologiya yo‘nalishida, Filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili) mutaxassisligi bo‘yicha davlat granti asosida tahsil olgan.
Oliy ta’lim bosqichi uning adabiyotga bo‘lgan muhabbati va ona tiliga mehrini yanada kuchaytirgan.
U filologiya yo‘nalishini shunchaki kasbiy tanlov sifatida emas, balki milliy til va adabiyotga xizmat qilish imkoniyati deb qabul qilgan.
Beg‘ubor oliy ma’lumotli filolog sifatida o‘z bilimlarini pedagogika, ijod va ma’rifat yo‘nalishlarida davom ettirib kelmoqda.
Davlat grantiga qabul qilinishi
Beg‘ubor o‘zining muhim yutuqlaridan biri sifatida oliy ta’limga davlat granti asosida qabul qilinganini alohida qayd etadi.
Bu natija uning uzoq muddatli mehnati va oliy ta’lim olish maqsadining muhim bosqichlaridan biri bo‘lgan.
Uning fikricha, natijaga erishish uchun faqat istak yetarli emas — inson qiyinchilikka qaramay harakat qilishni davom ettirishi kerak.
BuxDU “Iqtidorli ijodkorlar klubi”
2023-yil 24-oktabrda Beg‘ubor Buxoro davlat universiteti qoshidagi “Iqtidorli ijodkorlar klubi” a’zoligiga qabul qilingan.
Bu muhit unga boshqa ijodkor yoshlar bilan fikr almashish, adabiy izlanishlarini rivojlantirish va ijodiy faoliyatini kengaytirish imkonini bergan.
Ijodiy jamoalar yosh qalamkash uchun o‘z ovozini topish, tanqidni qabul qilish va yangi tajriba orttirishda muhim maktab vazifasini bajaradi.
“Iqtidorli talabalar oltin fondi”
2024-yil 22-aprelda Beg‘ubor BuxDUning “Iqtidorli talabalar oltin fondi” tarkibiga kiritilgan.
Bu uning talabalik yillaridagi ta’limiy va ijodiy faolligiga oid muhim e’tiroflardan biridir.
Beg‘ubor uchun bunday natijalar faqat mukofot emas, balki keyingi faoliyat oldidagi mas’uliyatni ham oshiradi.
Ijodiy faoliyatining boshlanishi
Beg‘uborning ijodga bo‘lgan qiziqishi erta shakllangan.
U she’riyat orqali o‘zining his-tuyg‘ulari, kuzatuvlari, Vatan va inson haqidagi qarashlarini ifodalashga intiladi.
Uning ilk chop etilgan she’rlaridan biri — “Yangi O‘zbekiston — yangicha imkon” bo‘lib, 2023-yil 30-avgust kuni “Olot hayoti” gazetasida e’lon qilingan.
Bu nashr uning ijodiy faoliyatidagi muhim bosqichlardan biri bo‘lgan.
“Beg‘ubor yoshlik bitiklari”
Beg‘uborning “Vatan” va “Ummondan tomchi” kabi she’rlari “Beg‘ubor yoshlik bitiklari” nomli ijodiy bayozda chop etilgan.
Uning she’riyatida Vatan, insoniy qadriyatlar, yoshlar ruhiyati va hayotiy kechinmalar muhim o‘rin tutadi.
Beg‘ubor she’rni inson qalbidagi holatni so‘z bilan ifodalashning nozik shakli deb biladi.
Uning ijodga bo‘lgan munosabatini esa o‘z shiori aniq ifodalaydi:
“Qalam bo‘lib yoz, she’r bo‘lib yasha.”
“She’riyat shaydolari” to‘garagi
Beg‘ubor ijodkor sifatida “She’riyat shaydolari” to‘garagiga rahbarlik qiladi.
Uning shogirdlari ham bor.
Bu faoliyat orqali u faqat o‘z ijodini rivojlantirib qolmay, yoshlarning adabiyot va she’riyatga bo‘lgan qiziqishini qo‘llab-quvvatlashga ham harakat qiladi.
Beg‘ubor uchun shogird tarbiyalash — bilim va tajribani keyingi avlodga yetkazishning muhim ko‘rinishidir.
So‘zga bo‘lgan munosabati
Beg‘ubor o‘zining bo‘sh vaqtini ta’riflar ekan:
“So‘z ovlayman. Tashbeh qidiraman. Kitoblar o‘qiyman.”
deydi.
Bu jumla uning ijodiy tabiatini aniq ifodalaydi.
Shoir uchun oddiy bir so‘z ham yangi she’rning boshlanishiga aylanishi mumkin. Tashbeh esa fikrni yangi rang va ma’no bilan ifodalashga yordam beradi.
Beg‘ubor so‘zga ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lishni muhim deb biladi.
Shaxsiy fazilatlari
Beg‘ubor o‘z xarakteridagi muhim jihatlar sifatida so‘zga ehtiyotkorlik, talabchanlik, kechirimlilik, samimiyat va odamoxunlikni ko‘rsatadi.
Uning fikricha, ijodkor so‘zning ta’sirini his qilishi kerak.
Bir og‘iz so‘z insonni ruhlantirishi ham, ranjitishi ham mumkin.
Shuning uchun so‘z bilan ishlaydigan inson ayniqsa mas’uliyatli bo‘lishi lozim.
“Gulxan” jurnalidagi ijodi
Beg‘uborning ijodiy ishlari turli nashrlarda e’lon qilingan.
Jumladan, “Gulxan” jurnalida uning “Tasavvur bekati” nomli she’ri chop etilgan.
Bu kabi nashrlar ijodkor uchun o‘z asarlarini kengroq auditoriyaga taqdim etish imkonini yaratadi.
“Buxoronoma” gazetasidagi maqolasi
“Buxoronoma” gazetasining 2025-yil 21-maydagi 40-sonida Beg‘uborning “Oila — halovat qo‘rg‘oni” nomli ijodiy maqolasi e’lon qilingan.
Uning ijodida oila, insoniy qadriyatlar, Vatan va ma’naviyat kabi mavzularga alohida e’tibor qaratiladi.
Boshqa nashrlardagi ijodiy ishlari
Beg‘uborning ilmiy va ijodiy ishlari “Olot hayoti”, “Ezgulik”, “Buxoronoma”, “Gulxan” hamda “O‘zbekistonda ta’lim” kabi gazeta va jurnallarda e’lon qilingan.
Taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, uning 10 dan ortiq OAK va mahalliy jurnallarda turli mavzulardagi maqolalari chop etilgan.
Bu faoliyat uning ijod bilan bir qatorda ilmiy maqolanavislikka ham e’tibor qaratishini ko‘rsatadi.
Ilmiy anjumanlardagi ishtiroki
Beg‘ubor bir qancha ilmiy anjumanlarda ham qatnashgan.
Jumladan, “Sifatli ta’lim — taraqqiyot poydevori” mavzusidagi ilmiy-amaliy anjumanlarda ishtirok etgan.
Ilmiy konferensiyalar unga pedagogika, ta’lim va filologiyaga oid masalalarni chuqurroq o‘rganish, boshqa tadqiqotchilar bilan fikr almashish imkonini yaratgan.
“Men jadidlar avlodiman” xalqaro tanlovi
Beg‘ubor “Men jadidlar avlodiman” xalqaro insholar tanlovida ishtirok etgan.
Jadidlar merosi uning ma’rifat, ta’lim va milliy taraqqiyot haqidagi qarashlari bilan uyg‘unlashadi.
Jadidlar uchun ta’lim xalqning kelajagini o‘zgartiradigan kuch bo‘lgan. Beg‘ubor ham o‘z pedagogik va ijodiy faoliyatida ma’rifatni jamiyat rivojining muhim omillaridan biri sifatida ko‘radi.
“Jadidlar izdoshi” ko‘krak nishoni
2025-yilda Beg‘ubor “Jadidlar izdoshi” ko‘krak nishoni bilan taqdirlangan.
Bu e’tirof uning ma’rifat, adabiyot va jadidlar merosiga bo‘lgan qiziqishi bilan bog‘liq faoliyatidagi muhim natijalardan biridir.
Beg‘ubor uchun jadidchilik — faqat tarixiy mavzu emas, balki ta’lim, milliy uyg‘onish va xalq uchun xizmat qilish g‘oyasini ifodalovchi ma’naviy maktabdir.
Zulfiya nomidagi davlat mukofoti bosqichlaridagi natijalari
Beg‘ubor 2024–2025-yillarda Zulfiya nomidagi davlat mukofotining tuman bosqichida ikki yil davomida faxrli 1-o‘rinni egallagan.
2025-yilda esa tanlovning viloyat bosqichida ishtirok etgan.
Bu natijalar uning ijodiy va ijtimoiy faolligidagi muhim yutuqlardan biri hisoblanadi.
Abdulhamid Cho‘lpon jamoat fondi
Beg‘ubor Abdulhamid Cho‘lpon jamoat fondi a’zosi.
Cho‘lpon merosi o‘zbek adabiyoti, milliy tafakkur va erkin fikr rivojida alohida o‘rin tutadi.
Beg‘uborning ushbu fond bilan bog‘liq faoliyati uning adabiyot va ma’rifatga bo‘lgan qiziqishining yana bir yo‘nalishidir.
Shohsanam Nishonovadan ilhom olishi
Beg‘uborning hayotiga ta’sir qilgan ijodkorlardan biri — O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi Shohsanam Nishonova.
Uning ijodiy faoliyati Beg‘ubor uchun ilhom manbalaridan biri bo‘lib xizmat qiladi.
Beg‘ubor shuningdek badiiy asar qahramonlaridan ham hayotiy saboq va ilhom olishini ta’kidlaydi.
Bu uning adabiyotni shunchaki o‘qish emas, balki inson xarakteri va hayotiy qarorlarni o‘rganish maktabi sifatida qabul qilishini ko‘rsatadi.
“Jannat onalar oyog‘i ostida” filmi
Beg‘uborning e’tiborini tortgan asarlardan biri — “Jannat onalar oyog‘i ostida” filmi.
Bu tanlov uning ota-ona, ayniqsa ona siymosiga bo‘lgan hurmat va qadriyatlari bilan uyg‘unlashadi.
Uning hayotida ham onasining qo‘llab-quvvatlashi va ota-onasining duosi alohida o‘rin egallaydi.
Respublika intellektual yoshlar klubi
Beg‘ubor Respublika intellektual yoshlar klubi faoli sifatida ham faoliyat olib borgan.
Bunday muhitlar unga faol yoshlar bilan fikr almashish, tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlash va bilimga asoslangan loyihalarda ishtirok etish imkonini beradi.
Yoshlar parlamentidagi faoliyati
2025-yil 28-maydan e’tiboran Beg‘ubor O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati huzuridagi Yoshlar parlamenti Faollar jamoasi a’zosi sifatida faoliyat olib bormoqda.
Hozirda ham Olot tumanida yoshlar bilan bog‘liq faoliyatini davom ettirib kelmoqda.
Bu yo‘nalishda u yoshlarning fikr va tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash, ta’lim hamda ma’rifatga qiziqishini oshirishga hissa qo‘shishga intiladi.
Yosh islohotchilar kengashidagi ishtiroki
Beg‘ubor Yosh islohotchilar kengashi a’zosi sifatida ham qayd etilgan.
U yoshlarning jamiyatdagi jarayonlarga befarq bo‘lmasligi, bilimli va mas’uliyatli bo‘lib shakllanishini muhim deb hisoblaydi.
Jamoatchilik faoliyati
Beg‘ubor O‘zbekiston Respublikasi Xalq demokratik partiyasi a’zosi ekanini ham bildirgan.
U jamoatchilik faoliyatini ijod, ma’rifat va pedagogik ishlar bilan uyg‘unlashtirib kelmoqda.
Uning uchun faol fuqaro bo‘lish — jamiyatdagi jarayonlarga befarq qolmaslik, yoshlarning ta’limi va ma’naviy rivojiga hissa qo‘shish bilan bog‘liq.
Adabiyotga muhabbat
Beg‘uborning hayotida adabiyot markaziy o‘rinlardan birini egallaydi.
Oliy ta’limda tahsil olishi, ona tiliga mehri va badiiy adabiyotga bo‘lgan muhabbati uning dunyoqarashining shakllanishida katta ahamiyatga ega bo‘lgan.
U adabiyotni inson ruhiyatini tarbiyalovchi, milliy xotirani saqlovchi va avlodlarni bir-biriga bog‘lovchi kuch deb biladi.
Tilga bo‘lgan muhabbati
Beg‘ubor o‘zbek tiliga mehr bilan qaraydi.
U ona tilini millatning eng katta ma’naviy boyliklaridan biri deb hisoblaydi.
Til orqali xalqning tarixi, tafakkuri, madaniyati va qadriyatlari avloddan avlodga o‘tadi.
Shu sababli Beg‘ubor kelajakdagi faoliyatida ham so‘z va til jonkuyari bo‘lib qolishni istaydi.
Kelajak haqidagi qarashlari
Beg‘ubor kelajakni qat’iy bir reja bilan belgilab qo‘yishga intilmaydi.
U:
“Kelajakni oldindan aytolmayman. Qadarimga Razzoq yozgan manzilda bo‘larman, nasib.”
degan qarashni bildiradi.
Bu fikr uning kelajak masalasiga ishonch, tavakkul va mehnat uyg‘unligida yondashishini ko‘rsatadi.
U inson o‘z vazifasini bajarishi va harakat qilishi, natijani esa taqdirga topshira olishi kerak deb hisoblaydi.
Vatanning qalam tutgan himoyachisi bo‘lish istagi
Beg‘ubor o‘zini kelajakda “Vatanning qalam tutgan himoyachisi” sifatida ko‘rishni istaydi.
Bu ibora uning ijod va vatanparvarlik haqidagi qarashlarini birlashtiradi.
Qalam orqali xalqning dardi, yutuqlari, qadriyatlari va orzularini ifodalash ijodkor uchun katta mas’uliyatdir.
Beg‘ubor o‘z yozganlari bilan Vatan va xalq manfaatiga xizmat qilishni istaydi.
Xalq qalbining muallimi bo‘lish maqsadi
Beg‘uborning katta maqsadlaridan yana biri — xalq qalbining muallimi bo‘lish.
U pedagogni faqat dars beradigan inson deb ko‘rmaydi.
Haqiqiy muallim o‘quvchiga bilim bilan birga qadriyat, insoniylik, Vatanga muhabbat va mustaqil fikrlashni ham bera olishi kerak.
Beg‘ubor ana shunday pedagog bo‘lishga intiladi.
Halol xizmat qilish tamoyili
Beg‘ubor kelajakda xalq va vijdoni oldida halol xizmat qilishni istaydi.
Uning fikricha, insonning kasbiy faoliyatidagi eng muhim mezonlardan biri uning vijdoni bilan uyg‘un yashay olishidir.
E’tirof va mukofotlar vaqtinchalik bo‘lishi mumkin, ammo insonning qilgan halol mehnati va boshqalarga bergan foydasi uzoq muddat saqlanadi.
Vaqtning qadriga yetish
Beg‘ubor yoshlarga vaqtning qadriga yetishni maslahat beradi.
Uning fikricha:
“Vaqt g‘animat, soniyalar umrimizning bo‘lagi.”
Har bir o‘tgan soniya inson umrining qaytib kelmaydigan qismidir.
Shu sababli yoshlar vaqtni bilim olish, kitob o‘qish, o‘zini rivojlantirish va jamiyatga foydali inson bo‘lib shakllanishga sarflashi kerak.
Komil inson bo‘lish haqidagi qarashi
Beg‘ubor yoshlarning faqat kasbiy muvaffaqiyatga emas, komil inson bo‘lib shakllanishiga ham katta ahamiyat beradi.
Uning nazarida, bilim insoniylik bilan uyg‘unlashgandagina haqiqiy qiymat kasb etadi.
Kitobxonlik, odob, ota-onaga hurmat, Vatanga muhabbat, halollik va samimiyat insonning ma’naviy kamolotida muhim o‘rin tutadi.
Xulosa o‘rnida
Abdullayeva Beg‘ubor Ruxillayevna — 1998-yil 7-noyabrda Buxoro viloyati, Olot tumani, O‘zbekiston mahallasi, Mayin qishlog‘ida tug‘ilgan filolog, pedagog va ijodkor.
U Olot tumanidagi 19-sonli maktabda, keyinchalik Olot KHKning “Boshlang‘ich ta’lim” yo‘nalishida tahsil olgan. 2020-yildan Buxoro davlat universitetida Filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili) yo‘nalishida davlat granti asosida o‘qigan.
Talabalik yillarida BuxDU “Iqtidorli ijodkorlar klubi” a’zosi bo‘lgan va “Iqtidorli talabalar oltin fondi” tarkibiga kiritilgan.
Beg‘uborning ilk chop etilgan she’rlaridan biri “Yangi O‘zbekiston — yangicha imkon” bo‘lib, 2023-yilda “Olot hayoti” gazetasida e’lon qilingan. “Vatan”, “Ummondan tomchi”, “Tasavvur bekati” kabi ijodiy ishlari ham turli nashrlarda chop etilgan.
Uning “Oila — halovat qo‘rg‘oni” nomli ijodiy maqolasi “Buxoronoma” gazetasida e’lon qilingan. Taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, 10 dan ortiq OAK va mahalliy jurnallarda ilmiy hamda ijodiy maqolalari chop etilgan.
Beg‘ubor 2024 va 2025-yillarda Zulfiya nomidagi davlat mukofotining tuman bosqichida 1-o‘rinni egallagan, 2025-yilda viloyat bosqichida qatnashgan. Shuningdek, “Jadidlar izdoshi” ko‘krak nishoni sohibasi.
U Abdulhamid Cho‘lpon jamoat fondi a’zosi, Respublika intellektual yoshlar klubi faoli, Oliy Majlis Senati huzuridagi Yoshlar parlamenti Faollar jamoasi a’zosi hamda Yosh islohotchilar kengashi a’zosi sifatida ham faoliyat olib borgan.
Ijodkor sifatida “She’riyat shaydolari” to‘garagiga rahbarlik qiladi va shogirdlari bilan ishlaydi.
Beg‘ubor kelajakda Vatanning qalam tutgan himoyachisi, xalq qalbining muallimi, o‘zbek tili va adabiyotining jonkuyari hamda xalq va vijdoni oldida halol xizmat qiladigan inson bo‘lishni istaydi.
Uning ijodiy va hayotiy qarashlarini esa quyidagi jumla yorqin ifodalaydi:
“Qalam bo‘lib yoz, she’r bo‘lib yasha.”