O‘zbekiston davlat jahon tillari universitetining Tarjima nazariyasi va amaliyoti (ingliz tili) yo‘nalishi talabasi | Boshlang‘ich ta’lim va xorijiy tillarni o‘qitish faoliyatida interaktiv metodlardan foydalanayotgan yosh pedagog | 12 yoshida «Kamalak» bolalar tashkilotining Chortoq tuman sardori, 14 yoshida O‘zbekiston yoshlar ittifoqining tuman sardori sifatida faoliyat yuritgan | Ingliz, nemis, rus va arab tillarini o‘rganish hamda Londonda magistratura bosqichida tahsil olishni maqsad qilgan qiz
Qisqacha ma’lumot
To‘liq ismi: Karimova Shohsanam.
Tug‘ilgan sanasi va joyi: 2007-yil 11-iyun, Namangan viloyati, Chortoq tumani.
Yashash hududi: Toshkent shahri.
Oliy ta’limi: O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti, Tarjima nazariyasi va amaliyoti (ingliz tili) yo‘nalishi talabasi.
Pedagogik faoliyati: Boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi sifatida faoliyat yuritadi. O‘quvchilarga boshlang‘ich bilimlar va xorijiy tillarni interaktiv usullar orqali o‘rgatadi.
Jamoatchilik faoliyati: 12 yoshida «Kamalak» bolalar tashkilotining Chortoq tuman sardori, 14 yoshida O‘zbekiston yoshlar ittifoqining Chortoq tuman sardori bo‘lgan.
Qiziqishlari va maqsadlari: Ingliz, nemis, rus va arab tillarini o‘rganish, kitob mutolaasi, ta’limga oid ijodiy loyihalar, Londonda magistratura bosqichida tahsil olish va malakali pedagog bo‘lib yetishish.
Ilmga muhabbat va ustozlik mas’uliyati bilan shakllanayotgan hayot yo‘li
Har bir insonning hayotida uning kelajagini belgilab beradigan qadriyatlar, intilishlar va muhim qarorlar mavjud. Kimdir o‘zini ilmiy izlanishlarda namoyon etsa, boshqasi jamoatchilik faoliyatida, yana kimdir ta’lim va tarbiya orqali jamiyat rivojiga hissa qo‘shishga intiladi.
Karimova Shohsanamning hayotiy yo‘lida esa ilm olish, xorijiy tillarni o‘rganish, yoshlar yetakchiligi va pedagogik faoliyat bir-biri bilan chambarchas bog‘liq.
U 2007-yil 11-iyunda Namangan viloyatining Chortoq tumanida tug‘ilgan. Hozirda Toshkent shahrida istiqomat qiladi va O‘zbekiston davlat jahon tillari universitetining Tarjima nazariyasi va amaliyoti (ingliz tili) yo‘nalishida tahsil olmoqda.
Shohsanamning faoliyati faqat talabalik bilan cheklanmaydi. U boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi sifatida ham mehnat qilib, o‘quvchilarga bilim berish, ularning qobiliyatlarini rivojlantirish va dars jarayonini qiziqarli tashkil etishga intilmoqda.
Uning tarjimayi holidagi yana bir muhim jihat — yoshligidan jamoatchilik ishlarida faol qatnashganidir. O‘n yoshidan viloyat va shahar miqyosidagi tadbirlarda ishtirok etgan Shohsanam 12 yoshida «Kamalak» bolalar tashkilotining Chortoq tuman sardori, 14 yoshida esa O‘zbekiston yoshlar ittifoqining tuman sardori sifatida faoliyat yuritgan.
Bu tajribalar uning yetakchilik, muloqot va jamoa bilan ishlash borasidagi qarashlari shakllanishida muhim o‘rin tutgan.
Bugungi kunda Shohsanam oliy ta’limni pedagogik faoliyat bilan uyg‘unlashtirib, kelajakda xorijiy tillarni mukammal egallash, malakali mutaxassis bo‘lish va Londonda magistratura bosqichida tahsil olishni maqsad qilgan.
Uning hayotiy shiori esa ustozlikka bo‘lgan munosabatini ifodalaydi:
“Har bir o‘quvchi — alohida iqtidor, har bir kun — yangi imkoniyat.”
Chortoq tumanidan boshlangan ta’lim va yetakchilik yo‘li
Shohsanamning bolalik davri Namangan viloyatining Chortoq tumani bilan bog‘liq.
Insonning dastlabki ta’lim yillari uning qiziqishlari, dunyoqarashi va shaxsiy fazilatlari shakllanishida muhim bosqich hisoblanadi. Aynan shu davrda o‘quvchi bilim olishning ahamiyatini anglaydi, turli faoliyatlarda o‘zini sinab ko‘radi va kelajakdagi imkoniyatlari haqida tasavvur hosil qila boshlaydi.
Shohsanam yoshligidan faolligi bilan ajralib turgan.
U o‘n yoshidan boshlab viloyat va shahar miqyosida tashkil etilgan turli tadbirlarda muntazam ishtirok etgan.
Bunday tadbirlar yoshlarning jamoatchilik hayotiga kirib kelishi, tengdoshlari bilan muloqot qilishi va tashkilotchilik qobiliyatlarini rivojlantirishida muhim ahamiyatga ega.
Shohsanam uchun ham ushbu faoliyat keyingi yetakchilik tajribasining dastlabki bosqichi bo‘lgan.
U yoshligidan jamoa bilan ishlash, turli insonlar bilan fikr almashish va umumiy maqsad sari harakat qilish imkoniyatiga ega bo‘lgan.
Keyinchalik uning bolalar va yoshlar tashkilotlarida tuman sardori sifatida faoliyat yuritishi ham ana shu ijtimoiy faollikning davomi sifatida namoyon bo‘ladi.
Chortoqda boshlangan bu tajribalar bugungi kunda uning pedagogik faoliyatida ham ahamiyatli bo‘lishi mumkin. Chunki o‘qituvchilik ham insonlar bilan ishlash, ularni tushunish va to‘g‘ri muloqot o‘rnatishni talab etadi.
O‘n yoshdan boshlangan jamoatchilik faolligi
Shohsanamning jamoatchilik faoliyatiga qiziqishi o‘n yoshidan boshlangan.
U viloyat va shahar miqyosidagi tadbirlarda faol qatnashib, o‘zini turli jamoaviy muhitlarda sinab ko‘rgan.
Yoshligidan bunday tadbirlarda ishtirok etish insonning ijtimoiy ko‘nikmalarini rivojlantirishi, yangi vazifalarga mas’uliyat bilan yondashishi va o‘z imkoniyatlarini anglashiga yordam berishi mumkin.
Shohsanamning keyingi faoliyatida ham aynan shu jihatlar muhim o‘rin tutgan.
U o‘smirlik davridayoq jamoatchilik tashkilotlarida mas’uliyatli vazifalarni bajargan.
Bu esa uning faqat shaxsiy rivojlanishga emas, balki jamoaviy faoliyatga ham e’tibor qaratganini ko‘rsatadi.
Tadbirlar davomida orttirilgan tajriba Shohsanamning muloqot qilish, tashabbus ko‘rsatish va jamoa bilan hamkorlikda ishlashga bo‘lgan munosabatini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etgan.
O‘n ikki yoshida «Kamalak» bolalar tashkilotining tuman sardori
Shohsanamning tarjimayi holidagi muhim bosqichlardan biri — 12 yoshida «Kamalak» bolalar tashkilotining Chortoq tuman sardori sifatida faoliyat yuritganidir.
Bunday yoshda jamoatchilik tashkilotida sardorlik vazifasini bajarish mas’uliyat, tashabbuskorlik va tengdoshlar bilan ishlash ko‘nikmalarini talab qiladi.
Sardorlik faqat muayyan lavozim bilan cheklanmaydi. U jamoaning ehtiyojlarini tushunish, ishtirokchilar bilan muloqot qilish va umumiy faoliyatda tashkiliy mas’uliyatni his etish bilan ham bog‘liq.
Shohsanam ushbu faoliyat orqali yoshlar yetakchiligi sohasida dastlabki amaliy tajribalarini orttirgan.
Uning bugungi yetakchilik haqidagi qarashlarida har bir insonning individual xususiyatlarini hisobga olish, samimiy munosabatda bo‘lish va boshqalarni ruhlantirish muhim o‘rin tutadi.
Bu tamoyillar uning bolalik davridan boshlangan jamoatchilik tajribasi bilan uyg‘unlashadi.
Shohsanam uchun «Kamalak» tashkilotidagi faoliyat o‘z imkoniyatlarini namoyon etish, jamoa bilan ishlash va mas’uliyatli qarorlar qabul qilishni o‘rganish imkoniyatlaridan biri bo‘lgan.
O‘n to‘rt yoshida O‘zbekiston yoshlar ittifoqining tuman sardori
Shohsanamning yoshlar yetakchiligi yo‘lidagi navbatdagi bosqich 14 yoshida boshlangan.
U ushbu yoshda O‘zbekiston yoshlar ittifoqining Chortoq tuman sardori sifatida faoliyat yuritgan.
Bu uning avvalgi jamoatchilik tajribasining davomidir.
Yoshlar bilan ishlash, ularning fikrlarini tinglash va turli tashabbuslarda ishtirok etish insondan muloqot madaniyati hamda tashkilotchilik ko‘nikmalarini talab qiladi.
Shohsanam mazkur faoliyat orqali jamoa bilan ishlash borasidagi tajribasini kengaytirgan.
Uning yetakchilik haqidagi qarashlariga ko‘ra, har bir jamoa a’zosi o‘ziga xos qobiliyat va imkoniyatlarga ega.
Shu sababli yetakchi barcha bilan bir xil usulda emas, balki ularning shaxsiy xususiyatlarini hisobga olgan holda ishlashi kerak.
Shohsanamning 12 yoshida «Kamalak» bolalar tashkilotida, 14 yoshida esa O‘zbekiston yoshlar ittifoqida tuman sardori sifatida faoliyat yuritgani uning jamoatchilik yo‘lidagi muhim tajribalaridir.
Bu faoliyatlar keyinchalik uning pedagogik qarashlari shakllanishi uchun ham foydali asos bo‘lib xizmat qilgan bo‘lishi mumkin.
O‘zbekiston davlat jahon tillari universitetidagi talabalik
Bugungi kunda Shohsanam O‘zbekiston davlat jahon tillari universitetining Tarjima nazariyasi va amaliyoti (ingliz tili) yo‘nalishida tahsil olmoqda.
Mazkur yo‘nalish xorijiy tillarni chuqur o‘rganish, tarjima jarayonining nazariy asoslarini tushunish va tillar o‘rtasidagi mazmuniy hamda uslubiy farqlarni anglash bilan bog‘liq.
Tarjima faoliyati faqat bir tildagi so‘zlarni boshqa tilga almashtirishdan iborat emas.
U matn mazmunini to‘g‘ri tushunish, fikrni boshqa tilda tabiiy ifodalash, madaniy xususiyatlarni hisobga olish va muloqot maqsadini saqlab qolishni talab qiladi.
Shu sababli tarjima yo‘nalishida tahsil olayotgan talaba uchun til bilimi bilan bir qatorda keng dunyoqarash, matn bilan ishlash ko‘nikmalari va madaniyatlararo muloqotni tushunish muhimdir.
Shohsanam aynan ushbu yo‘nalishda o‘zining akademik bilimlarini rivojlantirmoqda.
Uning xorijiy tillarga bo‘lgan qiziqishi faqat ingliz tili bilan cheklanmaydi.
Shohsanam nemis, rus va arab tillarini ham o‘rganish hamda mavjud bilimlarini mustahkamlashga intiladi.
Bu esa uning kelajakdagi maqsadlari xalqaro ta’lim va ko‘p tilli muhit bilan bog‘liq ekanini ko‘rsatadi.
Ingliz tili va tarjima san’atiga bo‘lgan qiziqish
Shohsanamning ta’lim yo‘nalishida ingliz tili alohida o‘rin tutadi.
Ingliz tili bugungi kunda xalqaro ta’lim, ilmiy axborot almashinuvi, turizm, biznes va turli kasbiy sohalarda keng qo‘llanadigan tillardan biridir.
Uni chuqur o‘rganish xorijiy adabiyotlardan foydalanish, xalqaro tajribalar bilan tanishish va turli madaniyat vakillari bilan muloqot qilish imkoniyatlarini kengaytiradi.
Shohsanam uchun ingliz tili nafaqat universitetdagi asosiy ta’lim yo‘nalishi, balki pedagogik faoliyatida ham ahamiyatli bilim sohasidir.
U o‘quvchilarga xorijiy tillarni o‘rgatishda qiziqarli va interaktiv usullardan foydalanishga intiladi.
Til o‘rganish jarayonida o‘quvchining faolligi, tinglash va gapirish ko‘nikmalarini rivojlantirish, yangi so‘zlarni amaliy vaziyatlarda qo‘llash muhimdir.
Shohsanam darslarni qiziqarli tashkil etish orqali o‘quvchilarning bilim olishga bo‘lgan munosabatini ijobiy shakllantirishni istaydi.
Uning tarjima nazariyasi va amaliyoti yo‘nalishida tahsil olayotgani kelajakda tilshunoslik va tarjima bilan bog‘liq bilimlarini yanada chuqurlashtirish imkonini beradi.
Ko‘p tillilik sari intilish: ingliz, nemis, rus va arab tillari
Shohsanamning asosiy qiziqishlaridan biri — bir nechta xorijiy tilni o‘rganish.
U ingliz, nemis, rus va arab tillari bo‘yicha bilimlarini rivojlantirishga e’tibor qaratmoqda.
Har bir til o‘ziga xos grammatik tuzilish, lug‘at boyligi, talaffuz xususiyatlari va madaniy muhitga ega.
Bir nechta tilni o‘rganish insondan muntazam mashq, sabr va yangi ma’lumotlarni o‘zlashtirishga tayyorlikni talab qiladi.
Ingliz tili Shohsanamning oliy ta’limdagi asosiy mutaxassislik yo‘nalishi hisoblanadi.
Nemis, rus va arab tillariga bo‘lgan qiziqishi esa uning tilshunoslikka oid dunyoqarashini kengaytirishga xizmat qilishi mumkin.
Turli tillarni o‘rganish orqali inson nafaqat yangi so‘z va qoidalarni bilib oladi, balki boshqa xalqlarning madaniyati, fikrlash tarzi va muloqot an’analari bilan ham tanishadi.
Shohsanam uchun ko‘p tillilik kelajakdagi kasbiy rivojlanishning muhim yo‘nalishlaridan biridir.
U xorijiy tillarni yanada mukammal egallashni o‘z oldiga aniq maqsad qilib qo‘ygan.
Bu maqsad uning Londonda magistratura bosqichida tahsil olish rejalari bilan ham uyg‘unlashadi.
Talabalik va pedagogik faoliyatni uyg‘unlashtirish
Shohsanamning hayotiy faoliyatidagi muhim jihatlardan biri — u oliy ta’lim olish bilan bir vaqtda pedagogik faoliyat ham yuritayotganidir.
U boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi sifatida o‘quvchilar bilan ishlaydi.
Bir vaqtning o‘zida ham o‘qish, ham ishlash insondan vaqtni to‘g‘ri taqsimlash, mas’uliyat va intizomni talab qiladi.
Talabalik davrida yangi bilimlarni o‘zlashtirish, mashg‘ulotlarga tayyorlanish va mustaqil ta’lim bilan shug‘ullanish muhim vazifalardan biridir.
Pedagogik faoliyat esa buning ustiga o‘quvchilar bilan ishlash, darslarni rejalashtirish va bilimni tushunarli shaklda yetkazish mas’uliyatini ham qo‘shadi.
Shohsanam ushbu ikki yo‘nalishni birgalikda olib borishga intilmoqda.
Uning fikricha, mehnatkashlik va mas’uliyat insonning shaxsiy rivojlanishida muhim fazilatlardir.
Shohsanam boshqalarga ham bir vaqtning o‘zida bilim olish va foydali faoliyat bilan shug‘ullanish mumkinligini o‘z tajribasi orqali ko‘rsatishni istaydi.
Bu tajriba uning kelajakda malakali ta’lim mutaxassisi bo‘lish maqsadi bilan bevosita bog‘liq.
Boshlang‘ich ta’lim — kelajak avlod bilan ishlash mas’uliyati
Shohsanamning pedagogik faoliyati boshlang‘ich ta’lim bilan bog‘liq.
Boshlang‘ich ta’lim bolaning keyingi bilim olish jarayoniga poydevor yaratadigan muhim bosqichdir.
Aynan shu davrda o‘quvchilarda o‘qish, yozish, fikrlash, savol berish va mustaqil o‘rganish kabi asosiy ko‘nikmalar shakllanadi.
Shu sababli boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining vazifasi faqat ma’lumotni tushuntirish bilan cheklanmaydi.
U bolaning bilim olishga bo‘lgan qiziqishini qo‘llab-quvvatlashi, uning individual imkoniyatlarini anglashga harakat qilishi va o‘ziga bo‘lgan ishonchini rivojlantirishga yordam berishi kerak.
Shohsanam pedagogik faoliyatida aynan shu jihatlarga e’tibor qaratadi.
U o‘quvchilar bilan ishlashni, ularga xorijiy tillar va boshlang‘ich bilimlarni qiziqarli usullarda o‘rgatishni muhim deb biladi.
Shohsanam uchun har bir o‘quvchi alohida shaxsdir.
Bolalarning qobiliyatlari, mavzuni tushunish tezligi va o‘rganishga bo‘lgan munosabati turlicha bo‘lishi mumkin.
Shu sababli u pedagogik jarayonda individual yondashuv va samimiy muloqotga alohida ahamiyat beradi.
Interaktiv ta’lim va ijodiy yondashuv
Shohsanamning dars berish uslubida interaktiv va ijodiy yondashuv muhim o‘rin tutadi.
U o‘quvchilarga bilimlarni qiziqarli tarzda yetkazishga intiladi.
Interaktiv ta’lim o‘quvchining dars jarayonida faol ishtirok etishi, savollarga javob berishi, fikr almashishi va turli topshiriqlar orqali bilimlarni mustahkamlashiga asoslanadi.
Ayniqsa, boshlang‘ich ta’limda bolalarning yosh xususiyatlarini hisobga olish va ularning diqqatini darsga jalb etish muhimdir.
Shohsanam dars jarayoniga ijodiy yondashish orqali o‘quvchilar uchun qulay va qiziqarli ta’lim muhitini shakllantirishni istaydi.
Uning xorijiy tillarga bo‘lgan qiziqishi ham ushbu faoliyatda ahamiyatli.
Til o‘rgatishda yangi so‘zlarni oddiy misollar orqali tushuntirish, o‘quvchini suhbatga jalb etish va bilimni amaliy mashqlar bilan mustahkamlash samarali yondashuvlar qatoriga kiradi.
Shohsanam pedagogik faoliyatida o‘quvchilarning bilim olishga bo‘lgan qiziqishini saqlab qolishga e’tibor qaratadi.
Uning nazarida, yaxshi dars faqat ma’lumot beradigan mashg‘ulot emas, balki o‘quvchini yangi bilimlarni o‘rganishga ruhlantiradigan jarayon hamdir.
Ustozlar mehnati — hayotiy ilhom manbai
Shohsanam hayotidagi muhim ilhom manbalaridan biri sifatida ustozlarining mehnatini e’tirof etadi.
Uning fikricha, ustozlarning bilim berish yo‘lidagi fidoyiligi va ilmga bo‘lgan intilishi yoshlar uchun muhim o‘rnakdir.
Har bir insonning ta’lim yo‘lida uning bilim olishga bo‘lgan munosabatini shakllantiradigan ustozlar uchraydi.
Ustoz faqat dars beruvchi emas, balki o‘quvchining qobiliyatlarini anglashiga, o‘z imkoniyatlariga ishonishiga va kelajakdagi yo‘nalishini tanlashiga yordam beradigan inson hamdir.
Shohsanam ustozlarining mehnatini qadrlaydi.
Bugungi kunda o‘zi ham pedagogik faoliyat yuritayotgani sababli u ustozlik kasbining mas’uliyatini amaliy jihatdan anglab bormoqda.
Bilim berish jarayonida sabr, mas’uliyat va o‘quvchiga individual yondashuvning ahamiyatini his etish uning kasbiy qarashlarini shakllantirmoqda.
Shohsanam kelajakda o‘z ustozlaridan olgan bilim va ilhomni yosh avlodga sifatli ta’lim berish orqali davom ettirishni istaydi.
O‘quvchilarning ilk yutuqlari — eng katta rag‘bat
Shohsanam uchun pedagogik faoliyatdagi eng katta ilhom manbalaridan yana biri — o‘quvchilarining dastlabki yutuqlarini ko‘rish.
Ta’lim jarayonida o‘quvchining biror mavzuni tushunishi, yangi ko‘nikmani egallashi yoki avval qiyin bo‘lgan vazifani mustaqil bajara boshlashi o‘qituvchi uchun muhim natijadir.
Bunday yutuqlar har doim ham katta musobaqa yoki rasmiy mukofot bilan o‘lchanmaydi.
Ba’zan bolaning yangi so‘zni to‘g‘ri talaffuz qilishi, birinchi marta mustaqil gap tuzishi yoki murakkab topshiriqni tushunib olishi ham pedagogik faoliyatning mazmunli natijasidir.
Shohsanam o‘quvchilarining ilk muvaffaqiyatlarini kuzatishdan ruhlanishini ta’kidlaydi.
Bu uning ustozlikka bo‘lgan munosabatida insoniy jihatlar muhim o‘rin tutishini ko‘rsatadi.
U uchun ta’lim faqat mavzuni o‘tish yoki belgilangan dastur asosida ishlash emas.
Shohsanam o‘quvchining rivojlanishini kuzatish, unga yordam berish va bilim olishga bo‘lgan ishonchini mustahkamlashni ham pedagogik faoliyatning muhim qismi deb biladi.
“Har bir o‘quvchi — alohida iqtidor”
Shohsanamning hayotiy shiori uning pedagogik qarashlarini aniq ifodalaydi:
“Har bir o‘quvchi — alohida iqtidor, har bir kun — yangi imkoniyat.”
Bu fikrning markazida har bir bolaning o‘ziga xos qobiliyatlari va imkoniyatlarini qadrlash g‘oyasi turadi.
O‘quvchilar bir-biridan qiziqishlari, fikrlash usullari, bilimni o‘zlashtirish tezligi va shaxsiy xususiyatlari bilan farq qiladi.
Shu sababli barcha bolalarga bir xil yondashuv har doim ham bir xil natija bermasligi mumkin.
Shohsanamning fikricha, ustoz o‘quvchining individual jihatlarini anglashga va uning imkoniyatlarini rivojlantirishga intilishi kerak.
Shiorning ikkinchi qismi — “har bir kun — yangi imkoniyat” — ta’limning uzluksiz jarayon ekanini ifodalaydi.
Bugun biror mavzuni tushunishda qiynalgan o‘quvchi ertaga yangi tushuntirish yoki mashq orqali uni o‘zlashtirishi mumkin.
Shohsanam uchun muhim jihat — bolalarning qobiliyatlariga ishonish va ularni o‘rganishga ruhlantirishdir.
Bu qarash uning boshlang‘ich ta’limdagi faoliyati bilan bevosita bog‘liq.
Yetakchilik falsafasi: individual yondashuv va samimiy muloqot
Shohsanamning yetakchilik haqidagi qarashlari yoshligidan orttirgan jamoatchilik tajribasi bilan uyg‘unlashadi.
Uning fikricha, yaxshi yetakchi har bir jamoa a’zosiga individual yondashishi, muloqotda samimiy bo‘lishi va ularni umumiy maqsad sari ruhlantira olishi kerak.
Jamoada turli xarakter, qobiliyat va qarashlarga ega insonlar faoliyat yuritadi.
Bunday muhitda yetakchining vazifasi faqat topshiriqlarni taqsimlash emas, balki jamoa a’zolarining imkoniyatlarini tushunish va ularning hamkorligini ta’minlashdir.
Shohsanam uchun individual yondashuv muhim tamoyildir.
Uning nazarida, har bir inson bilan uning shaxsiy xususiyatlarini hisobga olgan holda muloqot qilish samaraliroq natija berishi mumkin.
Samimiylik esa jamoada o‘zaro ishonch va hurmat muhitini shakllantirishga yordam beradi.
Shohsanam yetakchi boshqalarni faqat talablar orqali emas, balki shaxsiy munosabati va ruhlantirish qobiliyati bilan ham birlashtirishi kerak deb hisoblaydi.
Bu qarash uning pedagogik faoliyatida ham namoyon bo‘ladi.
Chunki ustoz ham o‘quvchilar bilan ishlash jarayonida ularning qobiliyatlarini tushunishi va bilim olishga rag‘batlantirishi zarur.
Mehnatkashlik va ikki yo‘nalishdagi mas’uliyat
Shohsanam boshqalarga o‘rnak bo‘lishi mumkin bo‘lgan fazilatlaridan biri sifatida mehnatkashlikni ko‘rsatadi.
Uning hayotida bu fazilat oliy ta’lim va pedagogik faoliyatni birgalikda olib borish orqali namoyon bo‘lmoqda.
Bir vaqtning o‘zida talaba va o‘qituvchi bo‘lish insondan kundalik vazifalarni to‘g‘ri rejalashtirishni talab qiladi.
Talaba sifatida u yangi bilimlarni o‘zlashtirishi, universitetdagi mashg‘ulotlarda qatnashishi va mustaqil ta’lim bilan shug‘ullanishi kerak.
Pedagog sifatida esa o‘quvchilarga dars berish, ularning bilimlarini rivojlantirish va ta’lim jarayoniga mas’uliyat bilan yondashish vazifalarini bajaradi.
Shohsanam ushbu faoliyatlarni uyg‘unlashtirishni shaxsiy rivojlanishining muhim qismi deb biladi.
Uning fikricha, bilim olish bilan birga mehnat qilish insonning tajribasini kengaytiradi va kasbiy maqsadlarini aniqroq belgilashiga yordam beradi.
Shohsanamning bu boradagi tajribasi kelajakda ta’lim sohasida malakali mutaxassis bo‘lib yetishish maqsadi uchun muhim asosdir.
Kitob mutolaasi va doimiy o‘rganishga intilish
Shohsanam bo‘sh vaqtida kitob mutolaa qilishni yoqtiradi.
Kitob o‘qish insonning dunyoqarashini kengaytirish, so‘z boyligini oshirish va mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega.
Ayniqsa, tarjima nazariyasi va amaliyoti yo‘nalishida tahsil olayotgan talaba uchun matn bilan ishlash, turli uslublarni anglash va til imkoniyatlarini tushunish muhimdir.
Mutolaa bu ko‘nikmalarni rivojlantirishga yordam berishi mumkin.
Shohsanam kitob o‘qish bilan birga, xorijiy tillarni o‘rganish va mavjud bilimlarini mustahkamlashga ham vaqt ajratadi.
Uning qiziqishlari orasida tilshunoslik tushunchalarini chuqurroq o‘rganish alohida o‘rin tutadi.
Tilshunoslik tilning tuzilishi, rivojlanishi, qo‘llanishi va insonlar o‘rtasidagi muloqotdagi vazifalarini o‘rganadi.
Shohsanam uchun ushbu bilimlar tarjima yo‘nalishidagi ta’limi va pedagogik faoliyati bilan bog‘liq.
U yangi bilimlarni o‘zlashtirishni kelajakdagi kasbiy rivojlanishining muhim sharti deb biladi.
Ta’limga oid ijodiy loyihalar
Shohsanamning qiziqishlaridan yana biri — ta’limga oid ijodiy loyihalar ustida ishlash.
Ta’lim sohasidagi ijodiy yondashuv dars jarayonini yanada qiziqarli tashkil etish, o‘quvchilarning faolligini oshirish va bilimlarni tushunarli shaklda yetkazishga xizmat qilishi mumkin.
Shohsanam pedagogik faoliyatida ham interaktiv usullardan foydalanishga intiladi.
Uning nazarida, o‘quvchi dars jarayonining faol ishtirokchisi bo‘lishi kerak.
Shu sababli ta’limga ijodiy yondashish uning kasbiy qiziqishlarida muhim o‘rin tutadi.
Shohsanam uchun ijodkorlik faqat san’at yoki badiiy faoliyat bilan bog‘liq tushuncha emas.
U yangi usullarni izlash, mavjud vazifalarga boshqacha yondashish va o‘quvchilarning bilim olish jarayonini yaxshilashga intilishda ham namoyon bo‘lishi mumkin.
Bu qiziqish uning kelajakda malakali pedagog bo‘lib yetishish maqsadi bilan uyg‘unlashadi.
Londonda magistratura bosqichida tahsil olish orzusi
Shohsanamning kelajakdagi eng muhim akademik maqsadlaridan biri — Londonda magistratura bosqichida tahsil olish.
U hozirda O‘zbekiston davlat jahon tillari universitetida bakalavriat ta’limini davom ettirmoqda.
Kelajakda esa bilimlarini xalqaro akademik muhitda yanada chuqurlashtirishni rejalashtirgan.
Xorijda magistratura bosqichida tahsil olish inson uchun yangi ilmiy yondashuvlar, turli madaniyatlar va xalqaro ta’lim tajribasi bilan tanishish imkoniyatini yaratishi mumkin.
Ayniqsa, xorijiy tillar va tarjima yo‘nalishida tahsil olayotgan talaba uchun xalqaro muhitda bilim olish alohida ahamiyatga ega.
Shohsanamning ingliz tilini chuqur o‘rganishga bo‘lgan intilishi uning Londonda magistratura bosqichida o‘qish maqsadi bilan bevosita bog‘liq.
Bu orzuga erishish uchun akademik tayyorgarlik, til ko‘nikmalari va tegishli ta’lim dasturlarining qabul talablariga mos kelish muhim bo‘ladi.
Shohsanam hozirda ushbu maqsadni kelajakdagi ta’lim yo‘lining muhim bosqichi sifatida belgilagan.
U Londonda magistratura bosqichini tamomlash orqali kasbiy bilimlarini kengaytirish va xalqaro tajriba orttirishni istaydi.
Malakali pedagog bo‘lish va yosh avlodga sifatli ta’lim berish
Shohsanamning uzoq muddatli maqsadlari orasida ta’lim sohasida malakali mutaxassis bo‘lib yetishish alohida o‘rin tutadi.
U kelajakda xorijiy tillarni yanada mukammal egallash va yosh avlodga sifatli bilim berishni istaydi.
Pedagogik faoliyat insondan nafaqat muayyan fan bo‘yicha bilim, balki uni boshqalarga tushunarli tarzda yetkazish qobiliyatini ham talab qiladi.
Yaxshi o‘qituvchi o‘quvchilarning bilim darajasini hisobga oladi, ularning qiziqishlarini rivojlantiradi va mustaqil fikrlashga undaydi.
Shohsanam bugungi faoliyatida ana shu jihatlarga e’tibor qaratmoqda.
U o‘quvchilar bilan ishlashni, ularning dastlabki muvaffaqiyatlarini kuzatishni va yangi bilimlarni egallashiga yordam berishni qadrlaydi.
Kelajakda esa ushbu tajribani yanada rivojlantirishni maqsad qilgan.
Shohsanam uchun malakali pedagog bo‘lish faqat kasbiy maqomga erishish emas, balki o‘quvchilar hayotida ijobiy o‘zgarishlarga sababchi bo‘lish imkoniyatidir.
Bu qarash uning hayotiy shiori bilan hamohang:
“Har bir o‘quvchi — alohida iqtidor, har bir kun — yangi imkoniyat.”
Yoshlarga murojaat: bilim urug‘i va kelajak hosili
Shohsanamning yoshlarga yo‘llagan fikri bilim olish, qat’iyat va orzularga sodiq qolish g‘oyalariga asoslanadi.
Uning nazarida, inson o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlaridan qiyinchiliklar sababli voz kechmasligi kerak.
Har qanday katta natija vaqt, mehnat va izchil harakatni talab qiladi.
Ayniqsa, ta’lim sohasida erishiladigan muvaffaqiyatlar bir kunlik harakat bilan emas, balki muntazam o‘rganish va tajriba orttirish orqali shakllanadi.
Shohsanam bilimni kelajakdagi imkoniyatlarning muhim asosi deb biladi.
Bugun o‘rganilgan yangi til, o‘zlashtirilgan mavzu yoki egallangan kasbiy ko‘nikma kelajakda katta maqsadlarga erishishda foydali bo‘lishi mumkin.
U yoshlarga bilim olishdan to‘xtamaslikni, o‘z imkoniyatlariga ishonishni va orzulari sari qat’iyat bilan harakat qilishni tavsiya etadi.
Shohsanamning ushbu qarashlari uning shaxsiy hayotida ham namoyon bo‘lmoqda.
U oliy ta’limni pedagogik faoliyat bilan uyg‘unlashtirib, xorijiy tillarni o‘rganish va kelajakdagi akademik maqsadlariga tayyorlanishga intilmoqda.
Uning yoshlarga yo‘llagan iqtibosi esa mazkur qarashlarni birlashtiradi:
“Orzularingizdan chekinmang va doim bilim olishga intiling. Bugun ekkan bilim urug‘ingiz ertaga buyuk muvaffaqiyatlar hosilini beradi.”
Bu fikr bilim olishning uzoq muddatli ahamiyatini ifodalaydi.
Shohsanam uchun bugungi mehnat — ertangi imkoniyatlar, kasbiy rivojlanish va jamiyatga foyda keltirish yo‘lidagi muhim qadamdir.
Xulosa o‘rnida
Karimova Shohsanamning hayotiy yo‘li ilmga intilish, yoshlar yetakchiligi, xorijiy tillarni o‘rganish va pedagogik faoliyat bilan ajralib turadi.
2007-yil 11-iyunda Namangan viloyatining Chortoq tumanida tug‘ilgan Shohsanam yoshligidan jamoatchilik ishlarida faol qatnashgan.
U o‘n yoshidan viloyat va shahar miqyosidagi tadbirlarda ishtirok etgan.
O‘n ikki yoshida «Kamalak» bolalar tashkilotining Chortoq tuman sardori, o‘n to‘rt yoshida esa O‘zbekiston yoshlar ittifoqining Chortoq tuman sardori sifatida faoliyat yuritgan.
Bu tajribalar uning yetakchilik va jamoa bilan ishlash borasidagi qarashlari shakllanishida muhim o‘rin tutgan.
Bugungi kunda Shohsanam O‘zbekiston davlat jahon tillari universitetining Tarjima nazariyasi va amaliyoti (ingliz tili) yo‘nalishida tahsil olmoqda.
Shuningdek, boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi sifatida pedagogik faoliyat yuritib, o‘quvchilarga bilimlarni interaktiv va qiziqarli usullarda yetkazishga intilmoqda.
Uning hayotida ustozlarining mehnati va o‘quvchilarining dastlabki yutuqlari muhim ilhom manbai hisoblanadi.
Shohsanam ingliz, nemis, rus va arab tillarini o‘rganishga, kitob mutolaa qilishga hamda ta’limga oid ijodiy loyihalar ustida ishlashga e’tibor qaratadi.
U yetakchilikda individual yondashuv, samimiy muloqot va jamoani ruhlantirishni muhim deb biladi.
Shohsanamning kelajakdagi asosiy maqsadlari — xorijiy tillarni mukammal egallash, ta’lim sohasida malakali mutaxassis bo‘lib yetishish, yosh avlodga sifatli bilim berish va Londonda magistratura bosqichida tahsil olish.
Uning shaxsiy fazilatlari orasida mehnatkashlik, mas’uliyat va bilim olishga bo‘lgan intilish alohida o‘rin tutadi.
Bir vaqtning o‘zida ham o‘qish, ham pedagogik faoliyat yuritish uning hayotida bilim va amaliy tajribaning o‘zaro bog‘liqligini ko‘rsatadi.
Shohsanamning “Har bir o‘quvchi — alohida iqtidor, har bir kun — yangi imkoniyat” degan shiori uning pedagogik qarashlarini ifodalaydi.
Uning hayotiy maqsadlari esa faqat shaxsiy muvaffaqiyat bilan cheklanmaydi. Shohsanam kelajakda o‘z bilimlari va kasbiy tajribasi orqali yosh avlodning rivojlanishiga hissa qo‘shishni istaydi.
Uning yoshlarga yo‘llagan fikri ham aynan shu g‘oyani aks ettiradi: bugungi bilim, mehnat va qat’iyat kelajakdagi katta imkoniyatlarning poydevoridir.
“Orzularingizdan chekinmang va doim bilim olishga intiling. Bugun ekkan bilim urug‘ingiz ertaga buyuk muvaffaqiyatlar hosilini beradi.”